Planning & Strategic Planning -- 4401343 

نام درس:  برنامه ریزی و برنامه ‏ريزي استراتژيك (Strategic Planning or/ and Business Strategy)

شماره درس:  4401343

ساعت درس:  شنبه و دو شنبه 16:15- 15:00 (محل: شماره 13)

Text:

1. (کتاب درسی و منبع اصلی درس)  برنامه ريزي و مديريت استراتژيك:

 تاليف پير س و رابينسون، ترجمه از دكتر سهراب خليلي شوريني، انتشارات يادواره كتاب، تهران 1380 

Slides of the class (to view, click on Hyperlink) ====>

1. Concepts of Strategic Planning ( http://www.allianceonline.org/FAQ/strategic_planning )

2. Handbook_strategic_plan ( www.balancedscorecard.org/files/managebk.pdf )

3. Some concepts of Strategic Planning ( http://humanresources.about.com/od/strategicplanning1/a/implement_plan_2.htm )

4. Introduction Strategic Planning, Strategic thinking and Strategic Management (Slides#1)

5. Demystifying Strategy (Slide#2)

6. The strategic review and strategic planning process (Chapt#2-s-p-process)

5. The Concepts of Vision, Mission and Fusion in Strategic Planning, IER, Vol. 4, Spring/Summer 2000, No. 4

6. Strategic Planning of the Ministry of Education (Educational Strategic Planning)

7. Some concepts about planning and strategic planning (Introduction-to concepts of -Strategic-Plan)

8 Development of a Strategic Plan (will be announced later)

New Published valuable books: (Two translated Farsi sources: will be announced later)

1. The Strategic Planning Workbook, Neville Lake, 2006, 2nd edition, The Sunday Times, Kogan Page.

2. Guide to Business Planning, Graham Friend and Stefan Zehle, The Economist, 2004;  or/and

3. Understanding Business Strategy, Concepts and cases, R.D., Ireland; R. E. Hoskisson and M. A. Hitt, Thomson, 2006

4. Business Strategy: A Guide to effective Decision-making, Jeremy Kourdi, 2003, The Economist  

References:

5. آشنايي با مفاهيم چشم انداز؛ رسالت؛ و هم جوشي در برنامه ريزي استراتژيك ؛ موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني؛ شماره ؟  

6. Strategic Planning, A practical Guide for Competitive Success,  S. C. Abraham, Thomson, 2006

7. Strategic and Competitive Analysis: Methods and Techniques for Analyzing Business Competition,

     Craig S. Fleisher and B. E. Bensoussan, Prentice Hall, 2003

8. Process ─ Based Strategic Planning, Rudolf Grünig and Richard Kühn, Springer, Switzerland, 2001

     And (some articles:), MIT Management, Harvard Business Review, Strategic Management Journal, Organizations Science,

     SEI Center for Advanced Studies In Management (The Wharton School of the University of Pennsylvania −−‏‏ in Ball Print).

هدف :

    هدف اصلي از ارائه اين درس آشنايي دانشجو با مفاهيم و كاربردهای ابزاری و تكنيكهاي برنامه ‏ريزي استراتژيك، تبيين و تعريف يک چارچوب يا استراتژي براي فرآيند ساخت يك استراتژي و مديريت آن در سازمان‏ها و بنگاه‏هاي اقتصادي است. اين كنكاش از دو جنبه يكي برنامه ‏ريزي رسمي استراتژيك براي موفقيت هاي رقابتي و ديگري فرآيندهاي غيررسمي است كه بتواند بنگاه‏ها را در راستاهاي استراتژيك به تغيير مناسب و بهينه ‏سازي هدايت ‏كند. پرسپكتيوهاي مختلف، ابزار و دانايي، چگونگي توليد ايده استراتژيك در يك سازمان و چگونگي تداوم و پيگيري‏ هاي آن، چگونگي راه تاييد و تصويب آن و سرانجام چگونگي تلفيق و تركيب مولفه‏-هاي آن به‏ صورت يك عمل و راهبرد strategy=action ...  براي نيل به يک امتياز رقابتي که منجر به عملکرد برتر شود را بررسي مي‎كند. وقتي دانشجو در كاوش خود مقداري از سنگيني بار اصلاح را به دوش كشيده و خود را در كاويدن پاره‏ اي از مسايل بنيادي سيستم سهيم بداند، ماهيت تحليل را بهتر درك و بررسي مي كند.

    بايد اذعان نمود هم چنان‏كه بعضي از محققين نيز مي ‏نويسند، در بستر غالب سيستم‏ هاي كنوني جوامع عقب نگهداشته شده، ممكن است هيچگونه عامل و انگيزه ‏اي براي دگرگوني يا رقابت آزاد وجود نداشته و حتي هيچ روندي كه بتواند اندك نور اميدي بر آن بتاباند، مبني بر اين كه بتوان ساختار آن سيستم را مجزا از سيستم‏ هاي غالب و مسلط ديگر، به ‏سمت نظام‎ هاي جديد و تمدني جهت‏ دار و هدفمند سوق داد، وجود نداشته باشد. ولي نبايد فراموش كرد كه هدف غايي از ايجاد دانشگاه و ارائه دروس ممتاز دانشگاهي، تربيت فرزنداني «نخبه» است كه با قدرت انطباق و هوش بيشتر و استعداد تواناتر خود بتوانند در عرصه اجتماع، اقتصاد و مديريت به اوج قله تخصصي و شايستگي خود صعود نموده و اهرم‏ هاي فرماندهي و رهبريت را به ‏دست گرفته و به بازسازي فكري، تحليل مسايل سيستمي، تصحيح و ترفيع آنها بپردازند.

    سرفصل ‏هاي برگزيده اين درس، شامل درك ماهيت و نقش افق‏ هاي ديد دور (Vision آرمان ‏گرايي) در يك برنامه ‏ريزي، تعريف رسالت (Mission) و هدف (Goals, Objectives)، تاثير ساختار سازماني و سيستم‏ ها برروي فرآيند، انتخاب استراتژي، برنامه ‏ريزي برمبناي ارزش‏ ها، شيوه انتخاب‏ هاي واقعي ارزيابي، سوگيري هاي نادرست و تبعات ناشي از عدم اتخاذ به موقع تصميمات استراتژيك در سطوح مختلف سازمان‏ها و بالاخره تنظيم و تدوين استراتژي در محيط ‏هاي بسيار تكنولوژيك پويا و در حال تغيير كه به‏ طور سريع و مداوم  در حال دگرگوني و تحول هستند، مي‏ باشد.

    نكته حائز اهميت در اين درس مشاركت مستقيم دانشجو در تهيه يك يا چند تکلیف یا پروژه در طول ترم و (در صورت امكان) تهيه يك پروژه فردی یا گروهي است كه ضمن تماس با برنامه ‏ريزان و مديران اجرايي شركت ‏ها، نهادها، سازمان ‏ها و ... بايد فرآيندهاي تدوين و تنظيم استراتژي را خود بررسي، تحليل و تدوين نمايد.

مشاركت در كلاس:

    جلسات درس مستلزم شركت فعالانه دانشجو در بحث پيرامون موضوعات مختلف درس به ‏صورت مطا لعه موردي (Cases) از تکالیف در سرفصل دروس، هم به ‏صورت سئوالات نظري  و هم با پيچيدگي‏ هاي عملي مطروحه مي‏ باشد. دانشجو ضمن آمادگي از طريق مطالعه مطالب مشخص شده بايد بتواند از نظرات خود در هماهنگي با نظرات بقيه دانشجويان، دفاع نمايد. بحث‏ هاي سازنده، انتقادي و موثر بستگي به تمايل دانشجو براي قبول ريسك در ارتباط با ايده ‏هاي سايرين در كلاس دارد. بدين معني كه انتظار مي ‏رود كه دانشجو بعضي اوقات ضمن اظهار عدم رضايت يا مخالفت خود نكته نظرات خود را در حمايت، تاييد يا رد نظرات ديگران روشن سازد. به‏ علاوه در روند تكاملي و تكميلي درس از دانشجو انتظار مي‏رود كه ضمن مرور نكات، مفاهيم يا ايده- ‏هاي قبلي درس، برداشت‏ها و تجارب خود را از وضعيت ‏هاي جاري مشابه در يك بخش خصوصي از سازمان‏هاي كشور تصريح نمايد. مشاركت طبيعي دانشجو در بحث هاي كلاسي بدين معني است كه دانشجو مطالب و موارد درسي را از قبل براي هر كلاس مطالعه نمايد. اگر چه بيشتر مشاركت ‏ها داوطلبانه است ولي گاه‏ گاهي كه از دانشجو مستقيماً و صريحاً اظهارنظر خواسته مي ‏شود تمايل وي و نقشي كه وي در آن مورد يا آن سئوال تقبل و ايفاء‌ مي‏ كند به منزله قسمتي از تكاليف درسي وي محسوب و ارزيابي مي ‏گردد.

مطالب درسي:

    قسمتي از مطالب خواندني ابتدايي درس از يك يا چند كتب فارسي و بقيه كه به صورت كتب روز رايج در دانشگاههاي خارج از كشور و مقالات به چاپ رسيده مي باشد، اين منابع و جداول زماني آنها (سرفصل ‏ها و تكاليف) كه در اولين روز كلاس بين دانشجويان توزيع مي‏گردد، بشرح ذيل است:

ارزيابي و نمره:  (ارزيابي به منظور نمره به شرح زير است):

مشاركت در مباحث درسي در كلاس     25%

تكاليف فردي و امتحان                     40%

پروژه فردی یا گروهي                     35%

پروژه یا كاليف فردي و اجتماعي:

    تكاليف فردي در طول ترم بايد توسط دانشجو تهيه و تسليم گردد كه مقداری از آن نوشته شخص دانشجو و نظرات شخصي وي و به شكل يك امتحان یا یک مقاله تحليلي است و سپس دانشجو بايد يكي از سناريوهاي اول تا سوم زير را انتخاب و آن را تهيه و تكميل نمايد.

     تهيه مقاله : رهبري، استراتژي، مديريت و برنامه‏ ريزي

            اين مقاله می تواند خلاصه‏ اي از مطالب جلسات هفته 5 الي 8 و نوشته های کتب یا نوشته خود دانشجو باشد.

    تهيه مقاله:  استراتژي صاحبان امتياز (Shareholders) مانند مشتري‎ها در بانك‏ها)

            اين مقاله می تواند خلاصه ‏اي از جلسات هفته 9 الي 12 و نوشته های کتب یا نوشته خود دانشجو باشد.

    تهيه مقاله:  مديريت استراتژي و تغيير آن در يك قالب با محتوي سيستمي

            اين مقاله می تواند خلاصه ‏اي از جلسات هفته 13 الي 17 و نوشته های کتب یا نوشته خود دانشجو باشد.

تكليف گروهي:

    این تكليف می تواند در رابطه با ماهيت تغيير كاري و تشكيل استراتژي در بنگاه‏ ها یا مربوط به ارزيابي استراتژي و فرآيندهاي تهيه و تنظيم استراتژي در يك سازمان است (كه از طريق مدرس يا دانشجو پيشنهاد مي ‏شود).

    توجه: انتخاب يك بنگاه يا سازمان، نحوه دسترسي با مديران اجرايي، تهيه يا تقويم اطلاعات به يا با آنها بر عهده خود دانشجو  و مي تواند مربوط به تبيين و تفسير گذشته و آينده يك سازمان و تشكيل يك برنامه استراتژيك باشد.

    عنوان:  سئوال عمده‏اي كه دانشجو بايد به آن پاسخ دهد عبارت از اين است كه چگونه آن سازمان تغيير پيدا مي‏ كنند و چگونه اين تغييرات بر فرآيند تشكيل استراتژي آن سازمان می تواند اثر ب‏گذارد؟

    در تحليل‏هاي پسگرا روند كاري يك بنگاه عادي در مقياس متوسط در يك يا دو دهه گذشته در بسياري از موارد از روند كاري امروز آن بسيار متفاوت است. احتمالاً براي آينده نيز عمر و ماهيت بنگاه‏ها و موسسات در 10 الي 15 سال آينده بسيار متفاوت از امروزه خواهد بود. هدف از اين تكليف افزايش آگاهي و بصيرت دانشجو از ماهيت تغيير و تحول و روند كاري در ساخت استراتژي سازمانها در طول زمان است. اگر تصوير شماتيك يك مدير عامل يا يك مدير كل سازمان خدماتي يا صنعتي در مقياس متوسط را در طول زمان در نظر بگيريد (تعريف مدير عامل، رئيس يا مديركل در يك صنعت يا سازمان خدماتي در مقياس متوسط در 15 سال گذشته با امروز و 15 سال آينده متفاوت است). بستر ايجاد چنين تغييرات در 15 سال گذشته پايگاهي از حقايق و راهكارهاي مناسب يا چارچوبه‏اي از ديدگاه‏هاي نظري سازمان را كه ممكنست در آينده شكل گرفته يا جامعه عمل بپوشد، ترسيم و فراهم نمايد. نمونه‏اي از سئوالات مشخص مربوط به تشكيل استراتژي در آينده سازمان متضمن بر عبارات زير است:

       چه چيز موجب تغيير استراتژيك در يك سازمان مي ‏شود؟ چه نوع فرآيندهاي خاصي ممكنست در ميان پديده‏ هاي مورد توجه، به چشم می خورد و از كجا ممكن است انگيزه يا قوه محركه براي تغيير در سازمان به‏ وجود آيد؟ به چه ميزان يا با چه مومنتم ممكن است این عوارض و عوامل خارج از سازمان ايجاد شوند؟ چه نقشي شما در اين فرآيند ممكن است بتوانید ايفا نماييد و به چه مهارت‏هايي براي كارآيي اين نقش نياز داريد؟ به ‏طور كلي تعريف رهبري استراتژيك كارآمد چيست؟ از نقطه نظر شخصي و ويژگي‏هاي سازماني چگونه بايد اين مفاهيم بررسي و تحليل شوند؟